Pierwszy krok – Autodiagnoza

Oferta

Sprawdź, co już jest dostępne w Twojej bibliotece.

Na jakie wydarzenia możesz już teraz zaprosić osoby ze szczególnymi potrzebami?

Wskaż działania, w których osoby z niepełnosprawnością mają szansę być samodzielne i korzystać z biblioteki na równi z innymi.

Miejsce

Sprawdź, czy każda z osób:

• będzie mogła wejść do biblioteki  samodzielnie i na równi z innymi?
• będzie mogła skorzystać z tych pomieszczeń, w których dzieją się wydarzenia?
• będzie mogła skorzystać z toalety? 

W samoocenie mogą pomóc Ci listy sprawdzające Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej. 

Otoczenie budynku

Wyjdź z budynku i przeanalizuj jakie bariery i trudności może napotkać osoba z różnymi potrzebami. Poinformuj o nich na swojej stronie internetowej.

Opisz, jak dojechać do biblioteki, wymień wszystkie możliwe środki transportu.

Wskaż, czy i gdzie przy bibliotece są miejsca parkingowe dostępne dla osób z niepełnosprawnościami.

Opisz drogę dojścia z najbliższych przystanków do budynku.

Poinformuj, jeśli możesz zapewnić asystę osobie z niepełnosprawnością.

Drugi krok – Zespół

W dostępności najważniejszy jest człowiek – osoba pracująca w bibliotece. To od jej zachowania zależy najwięcej.

Zastanów się, kto tworzy zespół Twojej biblioteki. W jaki sposób osoby te wspierają/ mogą wspierać czytelników z niepełnosprawnościami, różnymi potrzebami? Kto z zespołu: 

• przechodził szkolenia z dostępności, 
• brał udział w szkoleniach z obsługi i komunikacji z osobami z różnymi potrzebami pracował z osobami z różnymi potrzebami. 

Jeśli to możliwe spraw, by osoby z różnymi potrzebami mogły spotkać się w bibliotece z życzliwością, otwartością i cierpliwością. 

Nie musisz wiedzieć od razu wszystkiego o potrzebach osób z niepełnosprawnościami, osób starszych i neuroróżnorodnych. Jeśli czegoś nie wiesz, zapytaj Czy i jak możesz pomóc?”

Trzeci krok – Dostępność

Jeśli jeszcze nie znasz, postaraj się przeczytać Model Dostępnej Kultury. To uniwersalny i kompleksowy poradnik wprowadzania i rozwijania dostępności w instytucjach kultury. Zgodnie z jego założeniami dostępność należy zapewniać w 5 obszarach.

Obszar Widzenia

Sprawdź, czy informacje wizualne w Twojej bibliotece są dostępne dla każdego. Jeśli nie, w zależności od okoliczności, postaraj się zapewnić:

• audiodeskrypcję – opis tego, co wizualne
• materiały dotykowe (na przykład oryginalne przedmioty, makiety, tyflografiki)
• dźwiękowe oznaczenia istotnych miejsc
• większą czcionkę na drukowanych materiałach
• lupy, powiększalniki, folie powiększające
• dostępną stronę internetową

Obszar Słyszenia

Sprawdź, czy informacje dźwiękowe w Twojej bibliotece są dostępne dla każdego. Jeśli nie, w zależności od okoliczności, postaraj się zapewnić:

• napisy dla niesłyszących
• tłumaczenie na język migowy – dla Głuchych
• pętlę indukcyjną
• informacje pisane prostym językiem

Obszar Poruszania się

Sprawdź, czy wszyscy będą mogli wejść samodzielnie do każdego pomieszczenia. Jeśli nie, w zależności od okoliczności, postaraj się zapewnić:

• miejsce dostępne architektonicznie 
• rozkładane szyny niwelujące wysokie progi 
• gumowe, rozwijane maty, które wyrównują drogę
• asystę w przypadku osób, które mają niesprawne ręce
• różne typy krzeseł, mebli, z oparciem i podłokietnikami 
• stoły odpowiedniej wysokości podczas warsztatu 
• rzetelną informację o barierach i rozwiązaniach w tym zakresie
• Dostępną toaletę.

Obszar Rozumienia

Sprawdź, czy wszystkie informacje są zrozumiałe dla każdego. Jeśli nie, w zależności od okoliczności, postaraj się zapewnić:

• przedprzewodnik – pomaga przygotować się do wizyty w bibliotece
• język prosty 
• tekst łatwy do czytania i rozumienia (ETR)
• inne alternatywne sposoby komunikowania się, np. tablice z piktogramami i grafikami czy zdjęciami

Obszar Czucia

Sprawdź, czy każdy może komfortowo,  bezpiecznie i z poczuciem podmiotowości korzystać z oferty Twojej biblioteki. 

Jeśli nie, w zależności od okoliczności, postaraj się zapewnić m.in.:

• przyjazne sensorycznie warunki – to m.in. mniejsza liczba osób, ograniczone lub wyłączone głośne dźwięki, wyłączone migające światła
• mapy sensoryczne 
• trigger warnings – informacja o tematach poruszanych podczas spotkań
• ciche godziny 
• słuchawki wygłuszające
• miejsce wyciszenia

Czwarty krok – Informacja i promocja

Zadbaj o dostępną promocję.

• Zbierz i uporządkuj wszystkie dotychczasowe ustalenia. 
• Przygotuj zrozumiały, przejrzysty komunikat. 
• Pisz prostym językiem.
• Zadbaj, by Twój komunikat o dostępności dotarł do osób ze szczególnymi potrzebami. 
• Umieść te informacje na stronie Biblioteki, a później wstawiaj do postów tylko link do zakładki z tymi Informacjami.
• Dodawaj te informacje do zaproszeń na kolejne, organizowane wydarzenia. 
• Jeśli umieszczasz te informacje na innych stronach internetowych, sprawdź ich dostępność cyfrową.
• W czasie promocji używaj różnych kanałów. 
• Dbaj o właściwą formę przygotowywanych komunikatów: vlog w PJM, plakat, informacja głosowa, tekst. Każda forma będzie znakomita dla innych osób ze szczególnymi potrzebami.
• Promuj wydarzenie minimum 2-3 tygodnie przed jego rozpoczęciem. 

Opracowanie: Fundacja Kultury bez Barier

Tekst: Ania Żórawska, Robert Więckowski